Regio's in Fryslân (Friesland)

Wie verder inzoomt op Fryslân onderscheidt vijftig regio's. Al deze regio's kennen een diverse oorsprong. Sommige regio's danken hun bestaan aan de historie waarin dorpen sociaal en economisch op elkaar of op een stad waren aangewezen. Andere regio's worden gekenmerkt door de nabijheid van een bepaald natuurgebied of een belangrijke waterpartij. Weer andere regio's zijn bijzonder vanwege hun unieke ligging en geologie.

Hieronder ziet u alle Friese regio's zoals door FrieslandWonderland onderscheiden.

© FrieslandWonderland

Ten Noorden van Dokkum

Ten noorden van Dokkum ligt een prachtig en nog grotendeels onontdekt gebied. Het landschap wordt gekenmerkt door prachtige vergezichten, schilderachtige terpdorpjes, eeuwenoude kerkjes, verschillende soorten molens, statige boerderijen, meanderende ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

De Hemmen

Ten oosten en zuidoosten van Sneek ligt een prachtig, weids landschap met een paar verspreide terpdorpen en één van de Friese Elfsteden, IJlst. Het gebied vormt de overgang van het merengebied naar de voormalige Middelzee, een zeearm die F......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

De Pingjumer Halsband

Een intrigerende naam voor een intrigerend gebied. Rond Pingjum ligt een prachtig, eeuwenoud landschap waar de langdurige strijd tegen de zee nog duidelijk zichtbaar is. `Pingjumer (Gulden) Halsband` is de naam van een stelsel van waterkeringen dat P......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Omgeving Grou

`Hart van Friesland`, zo wordt Grou vaak genoemd. In letterlijke zin is daar in elk geval weinig op af te dingen: het dorp ligt ongeveer in het midden van de provincie. Maar ook in overdrachtelijke zin is er veel te zeggen voor die benaming: Grou sta......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Top en Twel en de Lege Wâlden

In dit schitterende gebied treft u veel water, héél veel water: behalve de Snitsermar zelf ook de talloze vaarten, sloten en poelen daaromheen. Het is dus in eerste instantie een paradijs voor de watersporter! Maar ook voor degenen die liev......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Rond de Deelen

Nergens in Friesland zijn de verveningen zo duidelijk zichtbaar in het landschap als in het gebied tussen Heerenveen en Akkrum. Hier, in het zogenaamde Lage Midden van de provincie, ligt het natuurgebied De Deelen. In dit schitterende gebied overheer......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Trynwâlden

Ten noordoosten en oosten van Leeuwarden ligt een zeer bijzonder gebied. Vrijwel nergens in Nederland zijn op zulke korte afstand van elkaar zulke verschillende landschappen te zien. Bossen, rietmoerassen, weidegebieden, veenplassen, boomsingels: de ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Omgeving Makkum - Workum

Liefhebbers van cultuurhistorie en traditionele kunst kunnen hun hart ophalen in het prachtige kustgebied tussen Makkum en Hindeloopen. Het gebied is de bakermat van het beroemde Makkumer aardewerk, de vermaarde Hindelooper schilderkunst en het iets ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Het Lauwersmeergebied

Bij de Deltawerken denkt iedereen direct aan Zeeland en Zuid Holland, waar in 1953 de Watersnoodramp plaatsvond. Maar ook de dijk die het Lauwersmeer scheidt van de Waddenzee is een uitvloeisel van de in 1955 aangenomen Deltawet. Die dijk werd, na ac......

lees meer

Deel

© Hendrik van Kampen

Omgeving Drents-Friese Wold

Er zullen maar weinig kinderen uit de noordelijke provincies zijn die er níet ooit op schoolreisje geweest zijn: Appelscha. Die naam heeft voor veel noorderlingen een welhaast magische klank. De bijzondere aantrekkingskracht komt bijvoorbeeld to......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Rond het Dokkumer Grootdiep

Het gebied ten oosten van Dokkum is in landschappelijk en cultuurhistorisch opzicht één van de meest interessante stukjes Friesland. Het zeekleigebied wordt gekenmerkt door weidse vergezichten, schijnbaar willekeurig gelegen terpdorpjes, ac......

lees meer

Deel

© Erica Schaafsma

Rond de Lauwers

Lang geleden drong de zee via de Lauwers ver het land in. Tegenwoordig resteert van die inham van de zee nog slechts een riviertje, dat een deel van de grens tussen Friesland en Groningen vormt. Monniken van Gerkesklooster legden in de vijftiende eeu......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Moederpolder Tzum en omgeving

In Westergo, het gebied ten westen van de voormalige Middelsee, liggen de oudste dijken van Nederland. De eerste dijkjes werden aangelegd rond een enkele boerderij en de bijbehorende akkers. Vanaf ongeveer 900 werden ringdijken opgeworpen rond steeds......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Omgeving Jorwert

Jorwert is natuurlijk beroemd vanwege het prachtige boek van Geert Mak, "Hoe God verdween uit Jorwert". Ook als u dat boek niet gelezen hebt, is het dorp een bezoek meer dan waard, zeker als u de gelegenheid te baat neemt om ook de schitterende omge......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Gaasterland

Goede wijn behoeft geen krans. Dat geldt eigenlijk ook voor Gaasterland, een uniek stukje Nederland. Het licht glooiende landschap laat een ongekende variatie zien: weilanden, akkers, bos, heide, rietlanden, moeras, water, laaggelegen bedijkte polder......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Omgeving Bakkeveen

Tussen de oorsprongen van de Boorne en de Tjonger, twee riviertjes die het water van het Drents Plateau in westelijke richting afvoeren, ligt een afwisselend landschap met bossen, heidevelden, zandverstuivingen, vennetjes en veenontginningen. Het is ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Rond het Slotermeer

Het Slotermeer spreekt op de één of andere manier tot de verbeelding. Het is één van de grootste Friese meren, vormt meerdere keren per jaar het decor voor het spectaculaire skûtsjesilen en is een uniek onderdeel van de Elfst......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Ameland

Ameland heeft zeer veel te bieden. Een prachtige natuurlijke omgeving waar je eindeloos kunt fietsen en wandelen. Maak eens een tocht naar Het Oerd of nog verder, De Hon, en ervaar de ruimte, de leegte en de stilte. Bezoek de dorpjes en proef de rijk......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Rond het Tjeukemeer

Nederland polderland: als die uitdrukking érgens letterlijk van toepassing is, dan is het wel in het gebied ten zuiden en westen van het Tjeukemeer. De Lemster Polders, de Veenpolder van Echten, de Veenpolder van Delfstrahuizen: het is allemaal ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Rond de Dokkumer Ee

De Dokkumer Ee, die van Leeuwarden naar Dokkum loopt, bestond lang geleden uit twee aparte afwateringsstroompjes. De kunstmatige, gegraven verbinding tussen beide stroompjes is nog herkenbaar in het rechte stuk van de (voor het overige bochtige) Ee t......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Nieuwlanden

De meeste Elfstedenschaatsers zullen zich er niet van bewust zijn dat ze het eerste deel van de tocht, van Leeuwarden naar Sneek, door een gebied rijden dat rond het jaar 1200 nog zee was: de Middelsee. Dat was een inham van de Waddenzee diep het lan......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Omgeving Beetsterzwaag

Beesterzwaag kreeg landelijke bekendheid toen de pers er achter kwam dat landgoed Lauswolt de "geheime" locatie was voor de besprekingen die uiteindelijk leidden tot het kabinet Balkenende IV. De keuze van de politieke leiders voor deze omgeving is n......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Oud land en nieuw land

De Middelsee deelde Friesland vroeger in tweeën stukken: Westergo en Oostergo. Het was een diepe zeearm die langs Leeuwarden liep en vervolgens afboog richting Sneek en Bolsward. Op de kaart is de trechtervormige monding nog steeds goed herkenba......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Omgeving Heegermeer en Brekken

Het gebied ten westen en noordwesten van Heeg wordt wel het "Kleine Merengebied" genoemd. Hier liggen, te midden van groene weilanden, vijftien meertjes en poelen die met elkaar verbonden zijn via bredere of smallere sloten. Dit is misschien wel het ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Ten zuiden van de Lende

De zuidelijke grensstreek van Friesland is een gebied vol afwisseling: open gras- en akkerland, houtwallen, bos, heide, moeras en water. Het gevarieerde landschap gaat hand in hand met een rijke natuur en een zeer boeiende cultuurhistorie. Hier lopen......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Noord Ferwerderadiel

Dit gebied was in 2006 het decor voor een gebeurtenis die wereldwjd aandacht trok. In het buitendijks gebied raakten in de nacht van 31 oktober op 1 november door storm en springvloed meer dan 200 paarden ingesloten door het water. Een paar dagen sto......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

De Skieding

De Scheiding (in het Fries "Skieding") is de toepasselijke naam van de weg die van Surhuisterveen naar het zuiden loopt. Die weg vormt namelijk de provinciegrens tussen Groningen en Friesland. Het landschap aan weerskanten is het resultaat van veen- ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Ten noorden en oosten van Franeker

Dit gebied is het decor voor het eerste deel van het meest beruchte traject van de Elfstedentocht, dat van Franeker naar Dokkum. De beroemde schaatsroute voert langs Dongjum, Boer en Ried, terpdorpjes op een oude kwelderwal langs een voormalige slenk......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Omgeving Bolsward

Rond Bolsward ligt een schitterend gebied met een zeer interessante ontstaansgeschiedenis. Voor velen is dit Friesland ten voeten uit: adembenemende vergezichten, schilderachtige, verstilde dorpjes met eeuwenoude kerken op nog oudere terpen, restante......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Schoterland

De naam van deze regio is ontleend aan de gelijknamige, voormalige gemeente, waarvan dit gebied grofweg de oostelijke helft vormde. Schoterland was in de negentiende eeuw ook de naam van één van de kiesdistricten in Friesland. Dit district ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Rond de Langweerder Wielen

Het gebied rond de Langweerder Wielen is een uniek stukje Friesland. Nergens in de provincie tref je in zo"n klein gebied zo`n groot landschappelijk contrast: de weidsheid en openheid van het veenweidegebied met de Wielen en het Koevordermeer, tegeno......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Op en rond de Afsluitdijk

Voor de meesten is de Afsluitdijk niet meer en niet minder dan een gemakkelijke, snelle verbinding tussen Friesland en Noord Holland. Slechts weinigen realiseren zich dat de tussen 1927 en 1932 aangelegde dijk één van "s werelds grootste wa......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

De Dokkumer Wâlden

Het gebied ten zuiden van Dokkum staat bekend als de Dokkumer Wâlden (= wouden). Hier ligt een zandrug waarop zich in de loop van de eeuwen een bijzonder landschap heeft ontwikkeld. Kenmerkend zijn de elzensingels die de afscheiding vormen tusse......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Rond het Bergumermeer

Friesland op zijn mooist: dat vinden veel mensen van het gebied rond het Bergumermeer. En hoewel natuurlijk subjectief, voor die kwalificatie valt veel te zeggen. Het gebied ten oosten en noordoosten van het Bergumermeer vormt het kerngebied van het ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Het Friese Haagje

Heerenveen geniet internationale bekendheid vanwege het schaatsen. Thialf was wereldwijd de tweede overdekte 400 meterbaan en geldt nog steeds als één van de snelste ijsbanen ter wereld. Daarnaast is Heerenveen natuurlijk bekend van de geli......

lees meer

Deel

© Hendrik van Kampen

Princenhof en omgeving

Tussen Leeuwarden en Drachten ligt een wel heel bijzonder stukje Friesland. Hier gaan de Friese Wouden over in het Lege Midden, het laaggelegen deel van de provincie waar de Friese Meren liggen. Die overgang levert een prachtige combinatie op van ver......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Van Veenklooster naar Veenwouden

De streek tussen Veenklooster en Veenwouden is een geheel eigen stukje Friesland. Nergens in de provincie tref je in zo"n klein gebied zoveel dorps- en streeknamen die verwijzen naar het (oorspronkelijke) landschap. Het gebied ligt grotendeels op de ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Het eiland van Easterein

In Westergo, het gebied ten westen van de voormalige Middelsee, liggen de oudste dijken van Nederland. De eerste dijkjes werden aangelegd rond een enkele boerderij en de bijbehorende akkers. Vanaf ongeveer 900 werden ringdijken opgeworpen rond steeds......

lees meer

Deel

© Hendrik van Kampen

Rond de Fluessen

Het gebied rond de Fluessen wordt in de eerste plaats gekenmerkt door zijn enorme weidsheid: temidden van uitgestrekte, laaggelegen landerijen met hier en daar een zandrug die zorgt voor een glooiing in het landschap, ligt een groot, langgerekt meer.......

lees meer

Deel

©

Terschelling

Terschelling is natuurlijk bekend vanwege Oerol, het theaterfestival dat sinds 1981 ieder jaar in juni plaatsvindt op het eiland. Het is uitgegroeid tot één van de grootste festivals voor straat- en locatietheater in Europa en trekt ieder j......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Sneek en de Lege Geaën

Sneek behoeft eigenlijk geen toelichting: het is één van de Friese Elfsteden en hét watersportcentrum van de provincie. Hoogtepunten van het watersportseizoen zijn de finale van het s......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

In en rond Leeuwarden

Leeuwarden: één van de Friese Elfsteden, start- en finishplaats van de roemruchte Elfstedentocht en niet voor niks al meer dan 500 jaar de hoofdstad van Friesland. De lange en rijke geschiedenis is op veel plaatsen in de stad nog voelbaar ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

De Westelijke Bouhoeke

Voor velen is Harlingen de mooiste van de Friese elf steden. Over smaak valt natuurlijk niet te twisten, maar de stad van de `Ouwe Seunen` heeft in elk geval iets wat de andere tien niet hebben: de unieke sfeer van een havenstad. Tijdens het waterspo......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Rond de Oosterschar

Rottum, Rotsterhaule, Rotstergaast, Rohel Het zijn niet de meest uitnodigende namen. Toch is het gebied tussen Heerenveen en het Tjeukemeer een bezoek meer dan waard. De weidsheid van het landschap is adembenemend, de stilte is hoorbaar en de rust is......

lees meer

Deel

© Marica van der Meer

Achter Stavoren

Het zuidwestelijke puntje van het Friese vasteland is een intrigerende regio. Met de auto is het een uithoek waar je niet snel komt. En het boemeltje Sneek - Stavoren vervoert ook geen grote drommen mensen. Het is dan ook een prachtig, verstild gebie......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Rond de Grote Veenpolder

Het best bewaarde geheim van Friesland ligt waarschijnlijk ten westen van Wolvega: een schitterend gebied dat bij het grote publiek nauwelijks bekend is en mede daardoor zijn authentieke karakter heeft weten te behouden. Uitgestrekte veenpolders, slo......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Tussen Lende en Tsjonger

Vaak wordt gezegd dat Friesland eigenlijk eindigt bij het riviertje de Tsjonger: ten zuiden daarvan liggen de Stellingwerven, een gebied met een geheel eigen karakter en cultuur. Hier praat men ook geen Fries, maar `Stellingwarfs`, een nedersaksisch ......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Het Bildt

`Hier op `e wadden, wereld fan water en slik, won hij lând út see in weer en wyn, skep foor skep, monnikewerk`.

Deze tekst op het monument `De Slikwerker`, dat bij Zwarte Haan op de dijk staat, typeert de geschiedenis van dit bijzondere ......

lees meer

Deel

© Hendrik van Kampen

Vlieland

Vlieland: een Fries waddeneiland met een "Hollandse inslag". Nadat het aanvankelijk toebehoorde aan de Friese Staten, is het eeuwen lang bestuurd door de Staten van Holland en later de provincie Noord Holland. Het eiland was daardoor lange tijd sterk......

lees meer

Deel

© FrieslandWonderland

Schiermonnikoog

Een uurtje met de boot, en je bent in een heel andere wereld. Dat is Schiermonnikoog. Het meest oostelijk gelegen (bewoonde) Nederlandse waddeneiland heeft sinds 1989 in zijn geheel de status van Nationaal Park. Een walhalla voor de natuurliefhebber ......

lees meer

Deel