Alles over Arum

Deel

Zie ook

Historische kaarten van ArumGewest: Polders, dijken en terpenlandRegio: De Pingjumer HalsbandFoto's van ArumHistorische foto's van ArumBezienswaardigheden in Arum

Arum

Het terpdorp Arum ligt tussen Harlingen en Witmarsum. Het dorp telt zo’n elfhonderd inwoners.

Geschiedenis
Arum was in 1380 het toneel van een veldslag tussen de monniken van Ludingakerk en Oldeklooster. Bij die gevechten kwamen 130 mensen om, waaronder enkele prominente edelen.
Nog altijd bezit Arum tastbare herinneringen aan de adel die in en rond het dorp woonde. Zo dankt de Van Camminghaweg, richting Witmarsum, haar naam aan de gelijknamige adellijke familie. Hetzelfde geldt voor de statige kop-hals-rompboerderij Camminghastate en de kammetjes die prijken in het dorpswapen.

Bezienswaardigheden
Herkenningspunt in het dorp is de traditionele zaalkerk. Ontworpen in 1837 door bouwmeester Thomas Romein. Het godshuis heeft opvallende spitsboogvensters, een vierkante toren en een bekroning in neoclassicistische stijl. Vlakbij de kerk staan enkele notabele woningen, waaronder de pastorie, uit de laat 19de eeuw.
Uit dezelfde periode dateert de statige herberg ‘De Gekroonde Leeuw’. Jarenlang de halteplaats voor de tramlijn Bolsward - Harlingen.

Wonen en leven
Arum heeft in de Sytzamaweg en Arumervaart twee belangrijke verbindingswegen. Aan weerszijden hiervan liggen rustieke waterbuurtjes. Bewoners kunnen in het dorp terecht voor de dagelijkse boodschappen. Arum heeft ook redelijke veel bedrijvigheid en een goede (bus)verbinding met Harlingen en Witmarsum.

© Gemeente Sudwest Fryslân

Historie van Arum

Arum is een flink terpdorp waar de doorgaande Sytzemaweg en de dwars daarop staande Arumervaart de structuur hebben gevormd. Nabij het water zijn er aan beide zijden van de weg aardige waterbuurtjes met westelijk de Schoolsingel met sporen van een armhuis uit 1662: een fraaie gevelsteen, en een zeldzaam oud schoolgebouwtje (1832) met spitsboogvensters. Hier staat het volgende moralistische vers op een gedenksteen:

‘Hier vind ge o Jeugd een onderwijs
Gerigt naar u verstand
Gebruik met vlijt dit gunstbewijs
Zoo komt gij ras tot stand’.

Oostelijk is tussen de bebouwing een kaatsplein uitgespaard. De bebouwing langs het water van de Zilverstreek is hier en daar vernieuwd. Nabij de kerk staan enkele karakteristieke notabele woningen uit het laatste kwart van de 19de eeuw, waarbij een grote pastorie.

Vlak daarbij staat herberg De Gekroonde Leeuw die in diezelfde periode tot stand is gekomen. Deze heeft lange tijd gediend als halteplaats van de tram van Bolsward naar Harlingen. Het is een statig bouwwerk met op de verdieping een opvallende glazen erkeruitbouw. Het dorp is zich in de vroege 20ste eeuw zowel aan de noord- als zuidzijde merkwaardig lang gaan uitstrekken langs de doorgaande weg. Aan de Camminghaweg staan rijtjes filantropische woningen uit 1900. De naoorlogse dorpsuitbreidingen hebben eerst aan de noord- en later aan de zuidzijde plaats gekregen.

De kerk van Arum staat op een ruim, kaal kerkhof. Het gebouw is tot twee keer toe door de bliksem getroffen en in brand gevlogen, de laatste keer in 1836. De huidige kerk is in 1837 ontworpen door bouwmeester Thomas Romein. Die had een neoclassicistisch plan ingediend, maar een soberder plan is uitgevoerd: een traditionele zaalkerk met spitsboogvensters en een strakke, vierkante toren met een allercharmantste bekroning in neoclassicistische vormen. In de kerk met eenvoudig interieur staat een herenbank van de familie Cammingha.

In de onmiddellijke en iets ruimere omgeving van Arum staan statige boerderijen, waarvan de kop-hals-rompboerderij Camminghastate aan de zuidelijke dorpsgrens het hoogtepunt is.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland

Arum op ToeristenkaartFryslân