Alles over Allingawier

Deel

Zie ook

Historische kaarten van AllingawierGewest: Meren, gaasten en kliffenRegio: Omgeving Makkum - WorkumFoto's van AllingawierHistorische foto's van Allingawier

Allingawier

Het kleine en karakteristieke terpdorp Allingawier werd ooit bestempeld als één van de tien mooiste plaatsen van Nederland. Het dorp is van oudsher een vissersdorp en ligt hemelsbreed zo"n 7 kilometer van de Afsluitdijk en nog geen 5 kilometer van het Ijsselmeer. Allingawier telt circa 80 inwoners.

Geschiedenis
Onder de naam Alingwerd komen we het dorp al rond 1270 tegen in geschriften. Het plaatsje lag op een landtong, temidden van meren, poelen en plassen. Visserij was een belangrijke inkomensbron. Na de droogmaling van De Makkummer- en Parregastermeer eind 19e eeuw, lag Allingawier midden in de lage weilanden.

Bezienswaardigheden
De dorpskern van Allingawier bestaat uit kleine burgerhuizen, een paar boerderijen, loodsen en schuren. Het kerkje in het dorp stamt uit 1634 en is omgeven door een ruim kerkhof. Ooit stond hier een ander kerkje. De klok uit dat kerkje, uit 1599, is nog steeds te zien in de huidige kerk.
Aan de zuidrand van Allingawier richtten de gereformeerden in 1893 een eigen kerk op. Het scheppingsverhaal wordt fraai verbeeld in dit godsgebouw. Tegenwoordig doet het pand dienst als ontvangstcentrum voor de bezoekers van de historische Aldfaers Erf Route. Deze historische route voert langs museumboerderij De Izeren Kou, een drabbelkoekbakkerij met koffiehuis, een smederij, een schilderswerkplaats en een daglonerwoning. Elk jaar komen hier duizenden bezoekers op af.
Ten zuiden van Allingawier ligt landgoed Allingastate.

Wonen en leven
Bewoners van Allingawier treffen elkaar in koffiehuis "De Meermin" of boerderij de Izeren Ko. Het dorp heeft een eigen kaatsvereniging. Voor het aanbod van winkels en basisscholen zijn de bewoners van Allingawier aangewezen op het nabijgelegen Makkum (5 km.) of Witmarsum (10 km.)

© Gemeente Sudwest Fryslân

Historie van Allingawier

Allingawier is een klein terpdorp dat omstreeks 1270 in de bronnen voorkomt als Alingwere maar veel ouder is. Het ligt in het lage, zuidelijke deel van Wûnseradiel. Dat was vroeger veel tastbaarder omdat het dorp op een landtong tussen grote meren en een paar plassen en poelen lag. Vanzelfsprekend wijdde de bevolking zich aan de visvangst, het werd een ‘vischrijke plaets’ genoemd.

Ten zuiden van het dorp ligt de Jakle-set, ooit een overzet met een bootje tussen de twee grote meren die in het midden van de 15de eeuw zijn naam kreeg van Jackle Feddes die als Vetkoperse strijder de strategische plaats beheerste. De Makkumer- en Parregastermeer zijn in 1876/’79 drooggemalen. Er moest vanaf de Grote Zijlroede (Makkumervaart) en de Workumervaart bij Tjerkwerd een scheepvaartkanaal worden gegraven: het Van Panhuyskanaal. Over de opvaart daar naartoe ligt een heechhout in de dorpskern. De voormalige stoomsmederij verkocht ook scheepsbenodigdheden.

Door de droogmakerijen kwam Allingawier midden in de lage weilanden te liggen. De dorpskern bestaat uit kriskras gebouwde burgerhuisjes, een paar boerderijen en goed verzorgde loodsen en schuren. Op een ruim kerkhof is in 1634 een nieuw bedehuis gebouwd op de plaats van de oude kerk. Deze is in 1783 iets ingekort tot een driezijdig gesloten koor. Het interieur bezit eenvoudig eiken meubilair. De gelijktijdig met de kerk gebouwde toren heeft een zadeldak en bevat de luidklok van 1599.

Bij de Doleantie in 1888 ging een flink deel van de bevolking over. De gereformeerden huurden aanvankelijk de oude kerk maar bouwden 1893 een eigen, piepklein kerkje aan de zuidelijke rand van het dorp. Dit gebouw is thans het ontvangstcentrum voor de bezoekers van de Aldfaers Erf Route. Het scheppingsverhaal wordt er verbeeld. Voorts hoort de museumboerderij De Izeren Kou uit het begin van de 18de eeuw, een drabbelkoekbakkerij met koffiehuis, een smederij, een schilderswerkplaats en een daglonerswoning tot de te bezoeken objecten. Ten zuiden van het dorp ligt Allingastate achter een brede oprijlaan: een naar 17de- eeuws model nagemaakte state.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland

Allingawier op ToeristenkaartFryslân